Ryczałt, liniowy czy skala — jak wybrać formę opodatkowania

To pytanie pada na starcie prawie każdej działalności — i nie ma na nie uniwersalnej odpowiedzi. Dobra forma dla programisty bez kosztów bywa fatalna dla wykonawcy z dużymi zakupami materiałów.

Trzy formy w skrócie

Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych — płacisz podatek od przychodu, bez odliczania kosztów. Stawka zależy od rodzaju działalności (np. 3% w handlu, 8,5%, 12% czy 15% w usługach). Najprostsza księgowość. Opłaca się przy niskich kosztach.

Podatek liniowy 19% — stała stawka od dochodu (przychód minus koszty), niezależnie od jego wysokości. Koszty odliczasz. Sensowny przy wysokich dochodach i realnych kosztach, ale bez kwoty wolnej i wspólnego rozliczenia.

Skala podatkowa (12% i 32%) — kwota wolna, ulgi (prorodzinna, wspólne rozliczenie z małżonkiem), ale po przekroczeniu progu wchodzi 32%. Dobra przy niższych dochodach i gdy korzystasz z ulg.

Co naprawdę przesądza

• Koszty. Przy kosztach bliskich zeru ryczałt niemal zawsze wygrywa. Im wyższe koszty, tym bardziej liczy się liniowy albo skala.
• Wysokość dochodu. Skala jest łagodna na dole, ale próg 32% potrafi zaskoczyć — zwłaszcza gdy dochody sumują się z etatem czy najmem.
• Sytuacja osobista. Dzieci, małżonek, wspólne rozliczenie — te ulgi działają tylko na skali i potrafią przeważyć nad niższą stawką.
• Składka zdrowotna. Od 2022 roku liczy się inaczej dla każdej formy — to często pomijany, a istotny element rachunku.

Nie licz „na oko"

Różnice sięgają kilkunastu tysięcy złotych rocznie, a decyzję wpisujesz do CEIDG-1. Zmienić formę można jeszcze do 20. dnia miesiąca po miesiącu pierwszego przychodu — ale lepiej policzyć to od razu.

Firmobot pokazuje wszystkie trzy formy obok siebie, w złotówkach, z podstawą prawną przy każdej liczbie.

Policz swoją sytuację →

---

Wpis informacyjny, nie porada podatkowa. Konkretne kwoty zależą od aktualnych parametrów i Twojej sytuacji — zweryfikuj je przed decyzją.